Obezite Ameliyatı Riskleri
Bariatrik cerrahi, morbid obezitede en etkili tedavi yöntemidir. Ancak her cerrahi gibi riskleri vardır ve bu riskler ameliyat öncesinde iyi anlaşılmalıdır. Bu yazıda neyin gerçek risk olduğunu, neyin abartıldığını ve cerrahi dışında hangi seçeneklerin mevcut olduğunu ele alıyoruz.
Bariatrik Cerrahi Türleri
Tüp Mide (Sleeve Gastrektomi)
Midenin yaklaşık %80'i çıkarılır. Kalan kısım tüp şeklindedir. Türkiye'de en yaygın uygulanan yöntemdir.
Gastrik Bypass (Roux-en-Y)
Midenin üst kısmından küçük bir cep oluşturulur ve ince bağırsağa doğrudan bağlanır. Daha karmaşık ama bazı durumlarda daha etkilidir.
Mini Gastrik Bypass
Klasik bypass'ın daha basit versiyonu. Daha kısa ameliyat süresi ama uzun vadeli veriler daha sınırlıdır.
Cerrahi Riskler
Erken Dönem Riskler (İlk 30 gün)
| Risk | Sıklık |
|---|---|
| Kanama | %1-4 |
| Sızıntı (anastomoz kaçağı) | %1-5 |
| Enfeksiyon | %2-5 |
| Pulmoner emboli (pıhtı) | %0.5-1 |
| Ölüm | %0.1-0.5 |
Anastomoz kaçağı en ciddi komplikasyondur. Mide dikişlerinden sızıntı olması durumunda acil müdahale gerekir.
Orta Dönem Riskler (1-12 ay)
- Vitamin ve mineral eksikliği: B12, demir, kalsiyum, D vitamini. Ömür boyu takviye gerekir.
- Damping sendromu: Özellikle bypass sonrası, şekerli yiyeceklerle bulantı, terleme, çarpıntı.
- Safra taşı: Hızlı kilo kaybı safra taşı riskini artırır.
- Striktür (darlık): Dikiş hattında daralma, yutma güçlüğü.
Uzun Dönem Riskler
- Beslenme yetersizliği: Takip edilmezse ciddi sorunlara yol açar.
- Kilo geri alma: 5 yıl içinde hastaların %20-30'u anlamlı miktarda geri alır.
- Psikolojik sorunlar: Bazı hastalarda depresyon veya yeme bozuklukları gelişebilir.
- Ek cerrahi gereksinimi: Gevşek cilt ameliyatı, revizyon cerrahisi.
- Gastroözofageal reflü: Özellikle tüp mide sonrası artabilir.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme
Güvenilir bir merkezde şunlar yapılmalıdır:
- Kapsamlı kan tahlilleri ve hormonal değerlendirme
- Üst GI sistem endoskopisi
- Kardiyolojik değerlendirme
- Psikolojik değerlendirme
- Beslenme danışmanlığı
- Uyku apnesi taraması
Uyarı: "Aynı gün gel, aynı gün ameliyat ol" vaatleri ciddi bir kırmızı bayraktır. Doğru değerlendirme süreç gerektirir.
Kimler Cerrahi Adayı?
Genel kabul görmüş kriterler:
- BMI 40 ve üzeri
- BMI 35-39.9 ve eşlik eden ciddi hastalık (diyabet, uyku apnesi, hipertansiyon)
- Daha önce diyet ve tıbbi tedavide başarısız olmuş olmak
Cerrahi Dışı Alternatifler
Cerrahinin riskleri ve kalıcılığı göz korkutucu olabilir. İyi haber şu ki, arada seçenekler vardır:
GLP-1 İlaçları
Semaglutid ve tirzepatid gibi ilaçlar cerrahi olmadan anlamlı kilo kaybı sağlayabilir. Ancak ilaç bırakıldığında kilo geri alma oranı yüksektir.
Mide Balonu
Cerrahi müdahale gerektirmeden mideye yerleştirilen balon, porsiyon kontrolü sağlar. Yeni nesil yutulabilir balonlar endoskopi bile gerektirmez. 6-12 ay sonra kendiliğinden çıkar veya çıkarılır.
Avantajları:
- Anatomik değişiklik yok
- Geri dönüşümlü
- Cerrahi risk yok
- Bazı programlarda kapsamlı beslenme ve davranış desteği dahil
Kapsamlı Yaşam Tarzı Programları
Diyetisyen, psikolog ve hekim koordinasyonunda yürütülen programlar. Kilo kaybı miktarı daha düşüktür ama risk de minimumdur.
Karar Verirken
Cerrahi bir seçenek olabilir ama tek seçenek değildir. Karar verirken:
- Tüm alternatifleri değerlendirin
- Birden fazla merkezden görüş alın
- "Garanti" veren herkesten uzak durun
- Merkezin komplikasyon oranlarını sorun
- Ameliyat sonrası takip programını öğrenin
- Kendi BMI'nize ve sağlık durumunuza en uygun yöntemi hekim yardımıyla belirleyin
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve cerrahi kararınızı etkilemesi amaçlanmamaktadır. Tedavi kararı mutlaka uzman hekim eşliğinde verilmelidir.
